Ενημέρωση: Λειτούργημα ή Εμπορεύσιμο Προϊόν;

Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης ασκούν τεράστια επιρροή στις μέρες μας στο λαό, καθώς έχουν ως δέκτες τους το μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού της χώρας και δει των ενηλίκων. Δεν είναι τυχαίο που αποκαλούνται και «τέταρτη εξουσία», απόδειξη του πόσο σημαντικό ρόλο παίζουν στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης. Από την εποχή της ιδιωτικοποίησης της τηλεόρασης, τα δελτία ειδήσεων, προκειμένου να έχουν μεγαλύτερη τηλεθέαση, άρα και μεγαλύτερα έσοδα από τις διαφημίσεις, έχουν επιδοθεί σε έναν μαραθώνιο ευτελισμού του ρόλου τους ως πηγή αντικειμενικής ενημέρωσης ξεχνώντας παντελώς έννοιες όπως η “δημοσιογραφική δεοντολογία” και η “πολιτική αγωγή”.
Οι δημοσιογράφοι έχουν από τη φύση του επαγγέλματός τους ένα πολύ ισχυρό όπλο στα χέρια τους• το λόγο τους. Ο δέκτης είναι έτοιμος να δεχθεί κάθε τι που του πλασάρεται σε ένα δελτίο ειδήσεων, θεωρώντας το ως πραγματική είδηση, αδιαφορώντας για το ποιόν του εκάστοτε δημοσιογράφου ή και καναλιού γενικότερα. Τα τελευταία, όμως, είναι πάνω απ’ όλα κερδοσκοπικές επιχειρήσεις που στο βωμό του χρήματος προσπαθώντας να προωθήσουν περισσότερο το προϊόν τους έναντι των ανταγωνιστών παίζουν το παιχνίδι του εντυπωσιασμού στοχεύοντας στην προσέλκυση περισσότερου κόσμου. Αδιαφορούν πλήρως για το τι είναι πρέπον και ορθόν να λέγεται και καταπατώντας πολλές φορές τα δικαιώματα των πολιτών προσπαθούν να εκμαιεύσουν την είδηση που θα κάνει εντύπωση στο κοινό. Βέβαια τις περισσότερες των περιπτώσεων το θέμα αυτό παρουσιάζεται καθ’ υπερβολή και με πληροφορίες που θα μπορούσαν κάλλιστα να χαρακτηρίσουν την είδηση ως διαστρεβλωμένη. Την ηθική και τη δεοντολογία, όμως, επισκιάζει πάντα ο ανταγωνισμός της ελεύθερης αγοράς που λειτουργεί με τους κανόνες που ορίζουν την με οποιοδήποτε μέσο -θεμιτό ή μη- επικράτηση. Στην κατά τα άλλα αδέσμευτη και αντικειμενική ενημέρωση το μάρκετινγκ είναι ο οδηγός που αναγκάζει το δημοσιογράφο να ξεχνά ότι είναι ο λειτουργός της ενημέρωσης των πολιτών και όχι ο πωλητής μιας εταιρίας.

Ο ασκός του Αιόλου έχει ανοίξει και είναι γεγονός ότι ακόμα και φερέλπιδες απόφοιτοι δημοσιογράφοι καταλήγουν ίδιοι και χειρότεροι από τους προκατόχους τους. Επομένως, ο κλήρος πέφτει στην πολιτεία που πρέπει να φέρει τη λύση. Αρχικά, η πιο προφανής και εύκολη λύση είναι η υποβάθμιση του προϊόντος των δελτίων ειδήσεων μέχρις ότου να μην θεωρούνται καν προϊόντα. Η απαγόρευση της προβολής διαφημίσεων πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την προβολή αυτών είναι η πιο σίγουρη επιλογή. Δίχως διαφημίσεις τα κανάλια παύουν να ενδιαφέρονται να προσελκύουν τους περισσότερους τηλεθεατές, αφού πλέον δε θα έχουν ουδένα κέρδος. Βέβαια, αυτό μπορεί να οδηγήσει στο άλλο άκρο. Τα κανάλια θα χάσουν το ενδιαφέρον τους για την ποιότητα των δελτίων ειδήσεών τους, οπότε αυτό θα έχει ως άμεσο αποτέλεσμα την πλήρη απαξίωσή τους ή ακόμη και εξαφάνισή τους από το ημερήσιο πρόγραμμα. Γι’ αυτό αντιπροτείνεται όχι η πλήρη απαγόρευση των διαφημίσεων, αλλά ο περιορισμός αυτών ή η επιβολή ενός ανώτατου πλαφόν των χρημάτων που αποδίδει ο διαφημιζόμενος Μία άλλη λύση είναι η ίδρυση ενός οργανισμού επίβλεψης της τήρησης της δημοσιογραφικής δεοντολογίας Σε περίπτωση που προβάλλονται ανάρμοστες ή διαστρεβλωμένες ειδήσεις θα μπορούσε ο φορέας αυτός να επιβάλλει κάποιο χρηματικό πρόστιμο. Το μέτρο αυτό, όμως, πρέπει να χρησιμοποιείται με ιδιαίτερη προσοχή και μόνον σε ειδικές περιπτώσεις, καθώς μπορεί πολύ εύκολα να οδηγήσει σε φαινόμενα λογοκρισίας και καταπάτησης του δικαιώματος της ελευθερίας του λόγου.
Είναι αντιληπτό, συνεπώς, πως οι λύσεις που προτείνεται να εφαρμοστούν πρέπει να πραγματοποιηθούν με τη δέουσα προσοχή, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε αντίθετα αποτελέσματα από αυτά που φιλοδοξούν να προσφέρουν. Το ζήτημα των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης είναι μείζον και οι αρμόδιοι φορείς αλλά και οι ίδιοι οι πολίτες οφείλουν να δραστηριοποιηθούν προς επίλυσή του.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *